تبلیغات
دایره المعارف ترکمنی بایراق - مطالب آداب و رسوم

دایره المعارف ترکمنی بایراق


ضرب المثل ترکمنی

ماتال ترکمنی

ترکمن آدلری

ارتباط با مدیر

متین قزلجه (119)

وضعیت در یاهو

 

ID: matin_ghezeljeh

نظرسنجی

مردم ترکمن در تقابل با فرهنگ های دیگر چقدر توانسته اند نسبت به حفظ فرهنگ و سنن قوم خود موفق باشند؟

جستجو در وبلاگ

  

لوگو


 

از مراسم تولد بین ترکمن ها در گذشته این بود که معمولا کودک، در خانه ی پدری و تحت نظر زن قابله متولد می شد. ولی امروزه با توجه به پیشرفت سطح زندگی و توجه به سلامت کودک و مادر، کودک در بیمارستان و تحت نظر پزشک متولد می شود.

از وظایف زن قابله که ترکمن ها «گووک انه» می نامند بریدن ناف و شست و شوی نوزاد در آب نمک بود. امروزه نیز بعد از اینکه کودک و مادر از بیمارستان ترخیص می شوند و به خانه می آیند، زنان فامیل کودک را در آب نمک شستشو می دهند.

بعد از آن، از آخوند محل دعوت می کنند تا کلام خدا را در گوش نوزاد تلاوت کند یعنی اذان بگوید تا از همان ابتدا با صدای دین آشنا شود. پس از آن - معمولا هفتمین روز تولد- جشن تولد بر پا می کنند. در این جشن فقط زن های فامیل و همسایگان دعوت می شوند و با غذای مخصوصی با نام «بولامه» از مهمانان پذیرایی می شود.

 

 

چهارشنبه 8 خرداد 1387
نوشته شده توسط متین قزلجه , موضوع مقاله :‌ آداب و رسوم

نظرات ()| ارسال به ارسال به 100 درجه کلوب دات کام

ترکمن ها پسران خود را معمولاً بین سال های دوم تا چهارم تولد و در روز چهار شنبه ختنه می کنند. انتخاب روز چهارشنبه برای چنین مراسمی، علت مذهبی دارد؛ زیرا که ترکمن ها چهار شنبه را خوش یمن می دانند.

ترکمن ها پس از پایان عمل ختنه خطاب به کودک می گویند « قوچ بؤلدی » یعنی قوچ شد و مقصود اشاره است به توانمندی و باروری قوچ که ترکمن ها به آن اعتقاد دارند. بر اساس این اعتقاد است که بعضی از ترکمن ها موی سر کودک خود ر ا تا 7 سالگی به صورت سر قوچ اصلاح می کردند و به آن، قولپاق می گفتند. کودکی که قولپاق داشت، قولپاقلی نامیده می شد.

 

 

چهارشنبه 18 اردیبهشت 1387
نوشته شده توسط متین قزلجه , موضوع مقاله :‌ آداب و رسوم

نظرات ()| ارسال به ارسال به 100 درجه کلوب دات کام

 

قسمت پایانی و ادامه قسمت های قبل مربوط به مراسم ازدواج در بین ترکمنها.

 

15- روز عروس کشان

در این روز، دوستان و آشنایانی که مایل به شرکت درکاروان عروس کشان هستند – معمولا جوان ترها- در ساعت مقرر که شب گذشته و در مصایب جای اعلام شده است، در محل خانه ی داماد حاضر می شوند و هر یک وسیله ی خاص خود را دارند (در گذشته، اسب و شتر، امروزه، انواع اتومبیل).

در این روز پارچه های روسری مانند یا حوله، به هر یک از شرکت کنندگان در کاروان عروس – به رسم تبرک- تقدیم می شود ( هم از طرف خانواده ی داماد در شروع حرکت کاروان به سوی خانه عروس و هم از طرف خانواده ای عروس در زمان انتقال عروس به خانه ی داماد). این کاروان مرکب از دو بخش است:

الف- کاروان داماد مرکب از جوان ها، زن ها، دخترها.

ب- کاروان آق سقال ها / ریش سفیدها.

کاروان ریش سفیدها حدود نیم ساعت قبل از کاروان داماد به عزم خانه ی پدری عروس حرکت می کند در حالی که یکی از ریش سفیدها مبلغ مهریه را که در مراسم «مال کثشمک» توافق شده است در کیفی قرار داده تا به خانواده ی عروس، تقدیم کند. ریش سفیدهای طرف عروس از این گروه استقبال می کنند و آنها را بر سر سفره ای می نشانند که از انواع میوه و شیرنی است.

 

ادامه مطلب

 

یکشنبه 1 اردیبهشت 1387
نوشته شده توسط متین قزلجه , موضوع مقاله :‌ آداب و رسوم

نظرات ()| ارسال به ارسال به 100 درجه کلوب دات کام

در این دنیای ماشینی شاید حتی ترکمن های امروزی خودشان هم ندانند که آداب و رسوم عزا چگونه است و در زمان فوت کسی چگونه باید در مراسم فاتحه خوانی متوفی شرکت کرد و اصولا در این گونه مراسم چه باید کرد و چه عباراتی را باید گفت.

آداب و رسوم عزا

ترکمن ها خبر در گذشت هر کسی را بسیار محترمانه به یکدیگر می رسانند. برای نمونه، هیچگاه جمله « فلانی اولدی » « فلانی مرد » را به کار نمی برند و آن را جمله غیر مودبانه و ناشیانه می دانند و به جای آن عامه مردم بیشتر می گویند: « فلانی آیریلدی» «فلانی درگذشت»، « فلانی یوغالدی» «فلانی غایب شد»، «فلانی دنیادن گئیدی» «فلان از دنیا رفت».

 

 

ادامه مطلب

 

چهارشنبه 14 فروردین 1387
نوشته شده توسط متین قزلجه , موضوع مقاله :‌ آداب و رسوم

نظرات ()| ارسال به ارسال به 100 درجه کلوب دات کام

اولین مرحله در عروسی ترکمن‌ها، انتخاب همسر می باشد و حتی به جرات می توان گفت که حساسترین مرحله عروسی نیز می باشد. در نحوه انتخاب نیز نسبت به قبل تحولاتی صورت گرفته که به علت تحولات فرهنگی می باشد و یکی از دلایل آن را به صورت زیر می توان بیان نمود.

تا چند دهه پیش سیستم آموزشی به شیوه سنتی اداره می شد و بیشتر جنبه پرورشی داشت و بیشتر پسران حق تحصیل داشتند. دختران نیز به عنوان یکی از عناصر بسیار مثبت اقتصادی مجبور بودند در درون منزل به قالیبافی یا دیگر هنرهای سنتی بپردازند. اما در حال حاضر به دلیل نزول ارزش اقتصادی قالی و قالیبافی در منطقه و تمایل بیشتر دختران به تحصیل، در درون منزل محصور نمی باشند، بدین دلیل نحوه انتخاب همسر با قدیم که پدر و مادر عناصر مطلق انتخاب بودند تغییر کرده و فرزندان نیز حق اظهار نظر دارند.

 

ادامه مطلب

 

سه شنبه 6 فروردین 1387
نوشته شده توسط متین قزلجه , موضوع مقاله :‌ آداب و رسوم

نظرات ()| ارسال به ارسال به 100 درجه کلوب دات کام

 

ذكر خنجر و پرخوانی

یكی دیگر از آداب و سنت های اجتماعی تركمن ها رقص نمایشی ذكر خنجر است كه در مراسم مختلف نظیر عروسی ها ، جشن آق آش و ... اجرا می شود .«برخی از محققان معاصر ، رقص خنجر تركمن را همانند آیین گواتدر بلوچستان و آیین زار در خلیج فارس می دانند و این نوع آیین و مراسم را علاج بیماری های روحی و روانی می دانند و به ویژه آیین پرخوانی را به دشمن مرتبط می سازند.»

در دورانهای باستانی ، بیماریهای روانی را با نی و ساز چاره می كردند و بر بالین بیمار تار می نواختند. امروزه نیز این باور در میان تركمنها وجود دارد كه وقتی بیمار مبتلا به سرخك می شود نی می نوازند تا با آهنگ خوش و شاد بیماری رابطه نداشته و از تن بیمار فرار كند .
ذكر نمایشی از عرفان نشأت می گیرد. امروزه ذكر نمایشی را با نامهای «رقص خنجر» و پر خوانی می شناسند.

« پرخوانی لغتی فارسی است كه در زبان تركمنی به اشخاص جادوگر گفته می شود پرخوان را لفظ تغییر یافته پری خوان نیز دانسته اند. » ذكر خنجر حالت مذهبی دارد . در دوره های قبل از اسلام آنرا شمشیر به دست انجام می داده اند و نام خنجر نیز به همین جهت روی آن مانده است . در این زمانها تركمن ها قبل از رفتن به میدان جنگ شمشیر به دست حركاتی انجام می داده اند و از خدا می خواسته اند كه آنان را در جنگ پیروز كند.

این مراسم كه جنبه رزمی- مذهبی داشته است بعدها به صورت سمبلیك در می آید.برخی از محققان نیز در كتب تحقیقی خویش ذكر را « محبوب ترین ورزش جوانان تركمن» دانسته است. در تركستان نوعی رقص سنتی به نام رقص خنجر اجرا می شود كه شباهتی به اعمال صوفیان دارد.

نحوه اجرای ذكر:

در حالت ایستاده

 -1آیا دوسلار برادر لار الیمدان شونقاریم اوشدی
توتای دیسام قولیم تیمز ایكی باقیم اوزلیب قاجدی
آمین خدا ، آمین خدا
هو ، ها ، هو (در حالت حلقه زدن)
در حالت ایستاده
2- ای كریم بوباكریم قادر خدا سندان مدد
بار چالارنینگ آتاسی آدم حواسندن مدد
هر نه بولغای كل عالم انبیاء سندن مدد
فخر عالم حق حبیبی مصطفی سندن مدد
هو ، ها ، هو
3- ای آلای آلای ، ای آلای آلای
ای گوزیم سنی ای گوزله یار ای دیلیم سنی ای سوزله یار
ای قلبیم سنی ای اسله یار آلای آلای آلای
استه یور آی آلای آلای
استه یور هو ، ها ، هو


ترجمه:
1- آیا یاران برادران مرغ شاهینم ز دستم گریختن
دستانم بگرفتن آن قادر نیست زیرا دو دستم از بدنم گسیخت
خدایا مرا یاری ده هو ، ها ،هو
2- ای كریم كار ساز قادر متعال از تو مدد
ای آدم و حوا نیای انبیا از تو مدد
ای حبیب فخر جهان محمد مصطفی از تومدد
هو ، ها ،هو
3- یا رب ، یا رب ، یا رب
چشمانم ترا می نگرد زبانم گویای توست
قلبم ترا می خواهد یا رب یا رب
ترا یا رب یا رب
ترا هو ، ها ، هو
تعداد افراد در ذكر مطرح نیست گاهی 6 و گاهی 8 و یا افراد بیشتری به میدان می آیند.

منبع: کلوب ترکمن

http://www.cloob.com/club.php?id=8612

تهیه و تنظیم: تایماز نوری یانی

 

 

چهارشنبه 14 آذر 1386
نوشته شده توسط متین قزلجه , موضوع مقاله :‌ آداب و رسوم

نظرات ()| ارسال به ارسال به 100 درجه کلوب دات کام

 

12- مُصایب / مصاحب = ساقدوش

مصایب جوانی است هم سن داماد و نزدیکترین دوست او. در گذشته – حدود 40 سال پیش – مخارج شب عروسی – که پذیرایی از دوستان داماد است – به عهده ی مصایب بود و خانه پدری این دوست را به عنوان محل پذیرایی «مصایب جای » می گفتند.

اما امروزه ، جوان ترکمن ، راسا مخارج شب عروسی را عهده دار می شود و پذیرایی از دوستان را همراه با پذیرایی پدر و مادر خود از دوستان و آشنایان، در خانه ی پدری برگزار می کند. زمان این پذیرایی شب قبل از عروسی است. در این شب بعد از صرف شام، کسانی که مایل به کمک نقدی باشند. مبلغ مورد نظر خود را به نماینده ی داماد می پردازند و او هم نام کمک کنندگان و مبلغ کمک ار در دفتری ثبت می کند تا داماد نیز در آینده، جبران کند. بزرگترها رأسا به پدر و مادر داماد تقدیم می کنند.

بعد از صرف شام و جمع آوری کمک مالی ، مراسم جشن سرور آغاز می شود که با ساز و آواز و ... همراه است.این مجلس تا نصفه های شب ادامه دارد و در ضمن آن، ساعت عروس کشان را  که معمولا ساعت 9 یا 10 روز بعد است به مهمانان اعلام می کنند تا کسانی که مایل هستند در کاروان عروس و عروس کشان شرکت کنند.

13- بِ وورچی Bewerchi

« ب وور » به معنی گوشه و « چی » پسوند صفت ساز است به معنی صاحب و دارنده.

ب وورچی اصطلاحا به زنی می گویند که معتمد خانواده ی عروس – در خانه ی عروس – و داماد – در خانه ی داماد – است. وی در گوشه ی از « اُی / آلا چیق ترکمنی » یا اتاق در نزد ( یک جانشین ها ) می نشیند در حالی که صندوق چوبی ، پیش رو دارد و ضمن تحویل گرفتن هدایای مدعوین – که عمدتا زن هستند – متقابلا هدایایی تقدیم می کند.

14- کُجه وه / کجاوه

کجه وه در گذشته های دور اتاقکی بود از جنس پارچه های رنگین و معمولا چهل تکه که آن را بر روی شتر یا گاری ( اسبی – گاوی) نصب می کردند و از درون و برون می آراستند. از این اتاقک برای انتقال عروس و ینگه های او به خانواده ی داماد استفاده می شد و از سقف آن زنگی از نوع جرس، شبیه ناقوس کلیسا می آویختند تا بر اثر حرکت شتر یا گاو به صدا در آید. صدای زنگف بیانگر جشن و سرور و عروس کشان بود.

اما امروزه کجه وه اتومبیل های آخرین مدل است که به وسیله گل وگیاه و نوار های رنگین تزیینئ می شود و مرکب از دو دستگاه است یکی مخصوص عروس و دو تن از ینگه های او، دیگری مخصوص داماد و دوستانش.

متاسفانه امروزه با مدرنیزه شدن تمام زوایای زندگی ، نشانی از آن ساده زیستی دیروزی نیست. بدین جهت ترانه های کجه وه نیز از یاد ها رفته است و دیگر آواز آشنایی به گوش نمی رسد تا آن گنجینه های ارزنده را که صفا بخش روح ها و دل هاست، زینت بخش فرهنگ عامه ی ترکمن کند.

آن زمان که کجه وه اتاقکی چادری بر روی شتر بود و عروس را به خانه ی داماد می آورد، یکی از خواهران داماد یا نزدیکترین زن به داماد، با صدای بلند می خواند:

اؤل گلیان کجه وه            اوون ثب دیدیم اجه مه

بارینگ آیدینگ دیدأمه        قاراشثین گله جه مه

ترجمه: آن چه می آید کجه وه است. به مادرم گفتم: به کجه وه آرد بپاش.( آرد پاشیدن به کجه وه نشانه ی آرزو برای سپید بختی است.)

به برادرم بگویید: منتظر گلجه باش.

و خواهری دیگری می خواند:

آق مایانینگ آغرامنی           یؤل گؤتارر ان شاءالله

اؤز دوغانمینگ نازینی           قیزگؤتأرر ان شاءالله

ناز شتر سفید را – که به آن کجه وه بسته اند- جاده تحمل می کند.

و ناز برادرم را عروس خانم، ان شاءالله

 

 

چهارشنبه 14 آذر 1386
نوشته شده توسط متین قزلجه , موضوع مقاله :‌ آداب و رسوم

نظرات ()| ارسال به ارسال به 100 درجه کلوب دات کام

آخرین مطالب
لینکستان

سایت ها


ترکمنان غیور

Turkmen Yigit

دلنوشته های یک پسر ترکمن

توركمنینگ گؤزه‌ل آدلارئ

تمران

وبلاگ دانشجویان ترکمن دانشگاه مازندران

سایت رسمی اشک رویا یوسف قلیچ پور

سایت ورزشی گنبد کاووس

اشک رویا

سایت فرهنگی خبری ئیلدز

ترکمن

ترکمن تولز

ارکین

آلادالارئم

جمعیت فرهنگی اجتماعی اولکا کمیش دپه

وب سایت شخصی امان قلیچ شادمهر

هفته نامه همزیستی

گلستان نیوز

سایت فرهنگی ترکمن آنلاین

بارش نیوز (جبهه مشارکت ملی گلستان)

گنبد آنلاین

اولکامیز (سایت اطلاع رسانی آق قلا)

دوتار (دانلود موسیقی ترکمن)

یاشلیق

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گلستان

ویکی پدیا ترکمنی

پایگاه اطلاع رسانی آق قلا

فتو فلیکر بندر ترکمن

انجمن فرهنگی ترکمن های مقیم گوتنبرگ سوئد

هفته نامه سلیم

فصلنامه یاپراق

دانشجویان و دانش آموختگان ترکمن ایران

طبرستان

انجمن شعر و ادب ترکمنی میراث

گاهنامه صحرا

ترکمن کلیک

وب سایت بدر

پاراسات

مصلی نماز جمعه اهل سنت گنبدکاووس

نخبگان کمیش دپه

اوزاق یاشا بیگ ترکمن ایلم

دیوان کامل مختومقلی فراغی

ایل- گون

یاغشی یول

تورکمن صحرا مدیا

هفته نامه صحرا

شرکت تعاونی تولید و مشاوره اسب اصیل ترکمن

سارغد (دانشجویان ترکمن دانشگاه سیستان و بلوچستان)

غوشغیلار

ترکمن صحرا

دانشجویان ترکمن دانشگاه اردبیل

یاغتی ترکمن صحرا

دانشجویان ترکمن دانشگاه زابل

آق قلا

پایگاه اطلاع رسانی جمعیت ترکمنهای مقیم تهران

سایت خبری و فرهنگی ترکمن صحرا

سایت اطلاع رسانی گنبد

پایگاه اطلاع رسانی استان گلستان

همه سایت ها

وبلاگ ها


تندیس

گرمایش تابشی

برندسازی

بج سینه

تنور گازی

عکس آق قلا

دیهیم بندر ترکمن

زندگی

پنجره ای رو به سخن

با من بمان

آلتین قپبا (مایا)

دلنوشته (هاتیجا)

گل شاد

اٌغلن

یک پسر (نوشته های محمد فرهادی توماج)

مجله ترکمنی میراث

وبلاگ فرهنگی دانشجویان ترکمن دانشگاه علوم پزشکی ساری

اشعار ترکمنی (موسی قزلجه)

اشعار طنز ترکمنی (موسی قزلجه)

ایلیار

مایسا

پژواک (اجو)

دختر طلایی (هانا)

آیراتین

نوشتهای یک جوان ترکمن

ترکمن مدیکال

گل مادر (عایشه)

عاشق ترکمن صحرا

هاتیجا...

MY Friends (آینا)

وبلاگ پسران گنبدی

اشک رویا (یوسف قلیچ پور)

myminds (آیرا)

خاطرات ترک خورده (مرضیه)

پلی بین من و شما (دکتر دیه جی)

دانشجویان ترکمن دانشگاه پیام نور گرگان

زیست پژوهان گنبد کاووس

روستای قرنجیک خواجه خان

دختر ترکمن (جیران)

کم کم درخت می شوم

پیام بازرگانی

دنیای تو

ترکمن های مقیم جم

اهل سنت شمال

بچه های بندر تر کمن

آرمادا

راز گل سرخ (مایا)-(تعطیل شد)

بدون عنوان (ظهری)

ترکمن قیز (گزل)

لبریز از عشق

همه وبلاگ ها

 

 

 


ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک

ابتدای صفحه

Design By: www.Bayragh.ir © 2006-2009

.استفاده از مطالب وبلاگ با ذكر منبع بلامانع است