تبلیغات
دایره المعارف ترکمنی بایراق - مراسم جشن عروسی در بین ترکمنهای جعفربای شرقی

دایره المعارف ترکمنی بایراق


ضرب المثل ترکمنی

ماتال ترکمنی

ترکمن آدلری

ارتباط با مدیر

متین قزلجه (119)

وضعیت در یاهو

 

ID: matin_ghezeljeh

نظرسنجی

مردم ترکمن در تقابل با فرهنگ های دیگر چقدر توانسته اند نسبت به حفظ فرهنگ و سنن قوم خود موفق باشند؟

جستجو در وبلاگ

  

لوگو


 

اولین مرحله در عروسی ترکمن‌ها، انتخاب همسر می باشد و حتی به جرات می توان گفت که حساسترین مرحله عروسی نیز می باشد. در نحوه انتخاب نیز نسبت به قبل تحولاتی صورت گرفته که به علت تحولات فرهنگی می باشد و یکی از دلایل آن را به صورت زیر می توان بیان نمود.

تا چند دهه پیش سیستم آموزشی به شیوه سنتی اداره می شد و بیشتر جنبه پرورشی داشت و بیشتر پسران حق تحصیل داشتند. دختران نیز به عنوان یکی از عناصر بسیار مثبت اقتصادی مجبور بودند در درون منزل به قالیبافی یا دیگر هنرهای سنتی بپردازند. اما در حال حاضر به دلیل نزول ارزش اقتصادی قالی و قالیبافی در منطقه و تمایل بیشتر دختران به تحصیل، در درون منزل محصور نمی باشند، بدین دلیل نحوه انتخاب همسر با قدیم که پدر و مادر عناصر مطلق انتخاب بودند تغییر کرده و فرزندان نیز حق اظهار نظر دارند.

اولین مرحله در عروسی ترکمن‌ها، انتخاب همسر می باشد و حتی به جرات می توان گفت که حساسترین مرحله عروسی نیز می باشد. در نحوه انتخاب نیز نسبت به قبل تحولاتی صورت گرفته که به علت تحولات فرهنگی می باشد و یکی از دلایل آن را به صورت زیر می توان بیان نمود.

تا چند دهه پیش سیستم آموزشی به شیوه سنتی اداره می شد و بیشتر جنبه پرورشی داشت و بیشتر پسران حق تحصیل داشتند. دختران نیز به عنوان یکی از عناصر بسیار مثبت اقتصادی مجبور بودند در درون منزل به قالیبافی یا دیگر هنرهای سنتی بپردازند. اما در حال حاضر به دلیل نزول ارزش اقتصادی قالی و قالیبافی در منطقه و تمایل بیشتر دختران به تحصیل، در درون منزل محصور نمی باشند، بدین دلیل نحوه انتخاب همسر با قدیم که پدر و مادر عناصر مطلق انتخاب بودند تغییر کرده و فرزندان نیز حق اظهار نظر دارند.

ابتدا داماد مشخصات دختر مورد نظر خود را به مادر می دهد و بالعکس و مادر تحقیقاتی را در مورد وی انجام می دهد و پس از توافق خانواده مادر داماد به خانه عروس می رود تا از خانواده عروس خصوصا پدر او برای خواستگاری رسمی و ملاقات عروس و داماد برای آشنایی با نظرات همدیگر اجازه بگیرد که به این مراسم سؤز آتماق گفته می شود . پس از ایجاد نظر موافق طرفین در یک مرحله که « دوز دادیشماق » نام دارد. هدیه هایی از سوی طرفین رد و بدل می شود، مخصوصا خانواده داماد حلقه ای به عنوان نامزدی تقدیم عروس می کند، همچنین در این زمان در مورد وقت و زمان عروسی نیز صحبت می شود.

پس از این مراحل به یکی از مهمترین مراحل عروسی که تعیین میزان مهریه می باشد می رسیم که با حضور پدر و مادر داماد در منزل عروس صورت می گیرد.

مرحله بعد « تووی سایلاماق » نام دارد که حدود 4 الی 5 روز قبل از عروسی می باشد و با حضور زنهای همسایه و فامیلهای نزدیک داماد برگزار می گردد. روز بعد مرحله دیگر است که در آن در منزل داماد به اتفاق و همیاری زنان همسایه و فامیل « قاتلاما » پخته می شود، در قدیم حدود 40 عدد قاتلاما پخته می شده که امروزه 20 عدد به طور میانگین پخته می شود، این قاتلاماها را در دسته های 4 تایی تقسیم کرده برای روز بعد آماده می کنند.

روز Uly guda bolmak نام دارد اکثر افراد فامیل جمع می شوند و به خانه عروس می روند که داماد و افراد ذکور در آن حضور ندارند. خانواده داماد حدودا 12 بسته یا قاپ به خانه عروس می برد که یک بسته متشکل از دو عدد کله قند و یک بسته دیگر ران گاو یا گوسفند که به آن سکه آویزان کرده اند و بقیه قاپها نیز متشکل از شیرینی و قاتلاما و وسایل دیگر می باشد. همچنین فامیل های نزدیک داماد هدیه هایی که اکثرا طلا می باشد طی مراسمی تقدیم عروس می کنند، در ضمن یکی از مراسمی که در چند روز قبل از روز عروسی به وقوع می پیوندد این است که برادر کوچکتر داماد 1 الی 2 گوسفند را به خانه عروس می برد و در عوض عروس و خانواده اش هدیه هایی را به وی تقدیم می کنند.

مردان خانواده داماد در یکی دو روز قبل از عروسی بیشتر کارهای سنگین را به عهده دارند مانند کشتن گاو یا گوسفند و خورد کردن گوشت آن و تهیه هیزم برای پخت و پز در عروسی و ...

مرحله بعد ، قبل از روز عروسی می باشد که در آن روز همه فامیلها و آشنایانی که توسط کارت دعوت مخصوص که برای پدر و داماد و برادران داماد در اشکال مختلف چاپ می شوند ، حضور می یابند و دوستان پدر و مادر و آشنایان در منزل پدری و دوستان داماد و برادرانش در منزل « مصایب » Mysayyp یا مصاحب داماد اسکان می یابند و پس از صرف شام جشن و سروری نیز در مصایب بر پا می گردد و در اواخر شب نیز افراد مؤ نث خانواده داماد « دوقوز » عروس را آماده می کنند و داخل آن دو بسته «سویجولیک» می گذارند و آن را برای فردا آماده می کنند، در این شب خانواده عروس جهاز او را بسته بندی می کنند.

بالاخره روز عروسی فرا می رسد و در صبح آن روز خانواده داماد و مهمانهایشان برای رفتن به خانه عروس آماده می شوند . ابتدا دوستان داماد دو عدد اتومبیل یکی برای عروس و ینگه هایش و دیگری برای داماد و دوستانش تزئین می کنند که به آنها کجاوه گفته می شود و یکی از رسومی که همه جا رعایت می شود این است که به جلوی اتومبیلها و روی کاپوت « کجاوه یلین » بسته می شود. قبل از حرکت کل کاروان یک مینی بوس ریش سفید از طرف پدر به خانه « قودا » می روند و پدر داماد پول مهریه را به یکی از این ریش سفیدان که از همه به وی نزدیکتر است می دهد که این پولها در دستمالهای پارچه ای پیچیده شده است و حدود نیم ساعت بعد از آنها کل کاروان نیز به راه می افتد که قبل از رفتن، مادر داماد مقداری آرد روی کجاوه یلینها می ریزد و به تمام اتومبیلهای کاروان نیز دستمالی به عنوان قدردانی از همراهی شان داده می شود.

پس از رسیدن کاروان به مقصد فقط اتومبیلی که باید عروس را ببرد وارد حیاط منزل می شود و خانواده عروس به پیشوازی آنها بیرون می آیند و مادر عروس بر روی کجاوه یلین آرد می ریزد و پس از آن زنان فامیل داماد از طرف مادر داماد دوقوزها را به منزل حمل می کنند که زنان فامیل عروس پای نماینده مادر داماد که معمولا زن برادر بزرگتر می باشد را می گیرند که در اصطلاح این مراسم را « آیاق آلماق » می گویند. پس از ورود دوقوزها و بسته شیرینی را که به آن کجاوه کویمر گفته می شود به مادر عروس تحویل می دهند، داماد نیز به همراه دوستان به منزلی دیگر راهنمایی و در آنجا پذیرایی می شود. مادر عروس پس از تحویل گرفتن وسایل از نماینده مادر داماد به همراه زنان فامیل در اتاقی مجزا آنها را باز کرده و سویجیلیک را بین افرادی که در آن اتاق حضور دارند تقسیم می کنند و همه دوقوزها را به عنوان تبرک به پیشانی خود می زنند و آن را و چنین روزی را برای فرزندان خود آرزو می کنند و دو بقچه اوغوزی که خود قبلا از طرف مادر عروس مهیا شده بود به همراه 20 عدد سویجیلیک و به تعداد آن لیوان یا ماست خوری را به وسایل قبلی اضافه کرده به نماینده مادر داماد دوباره تحویل می دهند. پس از اتمام پذیرایی از مهمانان ، ریش سفیدی که نماینده پدر داماد می باشد پول مهریه را تحویل پدر عروس می دهد. پس از دعا ریش سفیدان زودتر از بقیه رجوع می کنند و سپس با اجازه مادر عروس، جهیزیه او بار زده می شود، در این حین نماینده مادر داماد برای بردن عروس از مادرش اجازه می گیرد و پس از کسب اجازه به منزلی که عروس در آن حضور دارد و معمولا این منزل، مال بستگان نزدیک عروس می باشد می رود و برای صاحب منزلی که عروس در آن جای دارد پارچه پیراهنی به هدیه به نام قافی کوینک برده و قبل از بردن عروس زن عمو یا زن برادر عروس جلوی نماینده مادر داماد را می گیرد و چند لفظ بین این دو رد و بدل می شود و زن برادر داماد چأشو را به طرف زن برادر عروس می اندازد و بالعکس، این عمل سه بار تکرار می شود و پس از بار سوم زن برادر عروس اجازه می دهد عروس را که به سر آن چأشو گذاشته شده سوار کجاوه می کنند و به خانه عروس می برند و در آنجا برادر کوچکتر عروس جلوی کجاوه را می گیرد و مانع بردن آن می شود که برادر بزرگتر داماد به وی آقا خالات می دهد و او را راضی می کند و پس از طی این مراسم کاروان به طرف مبدأ حرکت می کند. پس از رسیدن کاروان به منزل، مادر داماد به پیشواز عروس نو رسیده به بیرون می آید و بر روی چأشو عروس و کجاوه یلین آرد می پاشد و پس از آن افراد فامیل به طرف مردم پول می اندازند که سچمک نام دارد و پس از آن از مهمانان پذیرایی به عمل می آید و پدر داماد از آنها قدردانی می نماید.

نکته ای که باید به آن توجه کرد این است که اگر عروس و داماد قبل از روز عروسی عقد نکرده باشند ، عروس حق ندارد از نهار بخورد . پس از نهار نیز نوبت به مراسم عقد می رسد که به صورت زیر می باشد:

ابتدا سفره ای پهن کرده و بر روی آن آب شیرین به نام آب نکاح می گذارند و بعلاوه شیرینی و شکلات و دو نفر از افراد مؤنث که نسبتی با داماد دارند قیچی می زنند و افراد دیگری که در مجلس حضور دارند عبارتند از 1- آخوند 2- عروس و داماد 3- پدر داماد 4- دو نماینده از خانواده عروس و دو نماینده از خانواده داماد. پس از مراسم عقد نوبت به مراسم خوردن قلب یا یورگ می رسد که وظیفه پختن آن را زن برادر داماد به عهده دارد و آن از وسط به دو قسمت تقسیم می شود و نصفی را به داماد و نصف دیگر را به عروس می دهند تا صرف کنند و عروس و داماد پس از صرف آن هدیه ای را به زن برادر داماد می دهند. پس از این مرحله « آرتماق » ها را باز می کنند که این عمل توسط خواهران و زن عموها و فامیلهای نزدیک داماد در حضور ینگه های عروس صورت می گیرد و از طرف ینگه ها به کسانی که آرتماقها را باز کرده اند داده می شود و در این مرحله جانمازهای قالیچه ای از طرف عروس به «قایین آقا » یش و «قایین آتا » اش داده می شود و نیز هدیه هایی از طرف عروس به دامادهای خانواده داماد نیز داده می شود که آن را خواهران داماد از عروس تحویل می گیرند و همچنین مهمترین هدیه ای که از طرف عروس و ینگه هایش داده می شود به مادر داماد است که متشکل از شلوار و پیراهن زنانه می باشد و مادر داماد موظف است آنها را روز بعد که عروس را به خانه خود  می برند بپوشد. پس از این مرحله که هدایا رد و بدل می شود نوبت مراسمی است که در آن « یک دست عروس را در روغن و دست دیگر او را در آرد فرو می برند و پس از آن زن برادر یا زن عمو « آلین دانگی » را به جای « بوروک » بر سر عروس می گذارد . مراسم بعدی « اللشدیرمه » نام دارد و قطعه یا مثنوی خوانده می شود که مضمون آن در واقع آرزوی خوشبختی برای زوج جوان می باشد:


آلاجا کؤینک گیدیرمه
آرپا چؤرک اییدرمه 
ساغ الی ساری یاغدا 
سول الی ساویق اوندا
آغیزلا قاپدیرما
چاییر کمین چیر ماشادینگ
مل لر کمین اورناشادینگ
یوزدن یوزدن یویدورادینگ 
یزلیگ کوینک گیدیره دینگ
آی یوزلی نی سنگا تاپشیردیم
سنی خدایا تاپشیردیم

ترجمه :

پیراهن بد مپوشان ، نان جو مخوران ، دست راستش را در روغن زرد و دست چپش را در آرد بگذار، مگذار کسی به او نیش زبانی بزند، مگذار کسی به او آزاری برساند، مثل یونجه به هم بچسبید، مانند درخت مو در بپیچید، پولهای زیادی برایش خرج کن، پیراهنهای گرانبها برایش بخر، عروس ماهرو را به تو سپردم و تو را به خدا ».

این شعر سه بار تکرار می شود. پس از این مراسم داماد بیرون می رود و پس از چند لحظه به همراه دوستانش بر می گردد تا مراسم اوجا برگزار شود. پلویی که برای مراسم اوجا پخته می شود باید چکدیرمه باشد که داماد و عروس از آن می خورند و پس از خوردن، هدیه ای را به کسی که آن را پخته می دهند، در ضمن ینگه ها نیز شیرینی ای برای دوستان داماد می دهند. صبح روز بعد از عروسی، عروس را به خانه خود می برند که به آن قایتارماق گفته می شود، در این روز فقط ماشین عروس تزئین می شود، به این مراسم، مادر و پدر داماد نیز می توانند بروند و مادر داماد، لباسی را که عروسش هدیه داده بود می پوشد، پس از پایان پذیرایی از مهمانان، بین داماد و خانواده عروس هدیه هایی رد و بدل می شود و پس از این مراسم، جشن عروسی پایان می یابد و مهمانان بر می گردند.

بالاخره آخرین مرحله برگرداندن عروس به خانه داماد می باشد که بسته به بعد مسافت و نظر طرفین، همان روز یا روز بعد صورت می گیرد.


محقق: نازمحمد اونق

 

 

 

سه شنبه 6 فروردین 1387
نوشته شده توسط متین قزلجه , موضوع مقاله :‌ آداب و رسوم

نظرات ()| ارسال به ارسال به 100 درجه کلوب دات کام

آخرین مطالب
لینکستان

سایت ها


ترکمنان غیور

Turkmen Yigit

دلنوشته های یک پسر ترکمن

توركمنینگ گؤزه‌ل آدلارئ

تمران

وبلاگ دانشجویان ترکمن دانشگاه مازندران

سایت رسمی اشک رویا یوسف قلیچ پور

سایت ورزشی گنبد کاووس

اشک رویا

سایت فرهنگی خبری ئیلدز

ترکمن

ترکمن تولز

ارکین

آلادالارئم

جمعیت فرهنگی اجتماعی اولکا کمیش دپه

وب سایت شخصی امان قلیچ شادمهر

هفته نامه همزیستی

گلستان نیوز

سایت فرهنگی ترکمن آنلاین

بارش نیوز (جبهه مشارکت ملی گلستان)

گنبد آنلاین

اولکامیز (سایت اطلاع رسانی آق قلا)

دوتار (دانلود موسیقی ترکمن)

یاشلیق

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گلستان

ویکی پدیا ترکمنی

پایگاه اطلاع رسانی آق قلا

فتو فلیکر بندر ترکمن

انجمن فرهنگی ترکمن های مقیم گوتنبرگ سوئد

هفته نامه سلیم

فصلنامه یاپراق

دانشجویان و دانش آموختگان ترکمن ایران

طبرستان

انجمن شعر و ادب ترکمنی میراث

گاهنامه صحرا

ترکمن کلیک

وب سایت بدر

پاراسات

مصلی نماز جمعه اهل سنت گنبدکاووس

نخبگان کمیش دپه

اوزاق یاشا بیگ ترکمن ایلم

دیوان کامل مختومقلی فراغی

ایل- گون

یاغشی یول

تورکمن صحرا مدیا

هفته نامه صحرا

شرکت تعاونی تولید و مشاوره اسب اصیل ترکمن

سارغد (دانشجویان ترکمن دانشگاه سیستان و بلوچستان)

غوشغیلار

ترکمن صحرا

دانشجویان ترکمن دانشگاه اردبیل

یاغتی ترکمن صحرا

دانشجویان ترکمن دانشگاه زابل

آق قلا

پایگاه اطلاع رسانی جمعیت ترکمنهای مقیم تهران

سایت خبری و فرهنگی ترکمن صحرا

سایت اطلاع رسانی گنبد

پایگاه اطلاع رسانی استان گلستان

همه سایت ها

وبلاگ ها


عکس آق قلا

دیهیم بندر ترکمن

زندگی

پنجره ای رو به سخن

با من بمان

آلتین قپبا (مایا)

دلنوشته (هاتیجا)

گل شاد

اٌغلن

یک پسر (نوشته های محمد فرهادی توماج)

مجله ترکمنی میراث

وبلاگ فرهنگی دانشجویان ترکمن دانشگاه علوم پزشکی ساری

اشعار ترکمنی (موسی قزلجه)

اشعار طنز ترکمنی (موسی قزلجه)

ایلیار

مایسا

پژواک (اجو)

دختر طلایی (هانا)

آیراتین

نوشتهای یک جوان ترکمن

ترکمن مدیکال

گل مادر (عایشه)

عاشق ترکمن صحرا

هاتیجا...

MY Friends (آینا)

وبلاگ پسران گنبدی

اشک رویا (یوسف قلیچ پور)

myminds (آیرا)

خاطرات ترک خورده (مرضیه)

پلی بین من و شما (دکتر دیه جی)

دانشجویان ترکمن دانشگاه پیام نور گرگان

زیست پژوهان گنبد کاووس

روستای قرنجیک خواجه خان

دختر ترکمن (جیران)

کم کم درخت می شوم

پیام بازرگانی

دنیای تو

ترکمن های مقیم جم

اهل سنت شمال

بچه های بندر تر کمن

آرمادا

راز گل سرخ (مایا)-(تعطیل شد)

بدون عنوان (ظهری)

ترکمن قیز (گزل)

لبریز از عشق

همه وبلاگ ها

 

 

 


ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک ارسال لینک

ابتدای صفحه

Design By: www.Bayragh.ir © 2006-2009

.استفاده از مطالب وبلاگ با ذكر منبع بلامانع است